De gelegenheid voor haar (eerste) Europese tour was de publicatie van het tweede versie van het boek ‘Getting Bi, Voices of bisexuals all over the world’. Een impressie:
Vele voor biseksuelen herkenbare onderwerpen raakte ze in haar luchtige speech aan. Als je twee mannen, hand in hand op straat ziet lopen, denk je: twee homoseksuele mannen. Zie je twee vrouwen hand in hand lopen, dan denk je: twee lesbiennes. Of: twee vriendinnen; of een moeder en een dochter. Niemand zal bij het zien van twee vrouwen zeggen: “hee, daar lopen een lesbiënne en een biseksuele vrouw!”
Biseksuelen zijn meestal onzichtbaar en biseksualiteit wordt vaak ontkend. Blijkt een man die met een vrouw getrouwd is seksuele contacten te hebben met een man, dan zegt men: “hee, die is eigenlijk homo!” Verlaat een vrouw de relatie met een ander vrouw om met een man verder te gaan, dan hoor je dat ze heeft ontdekt dat ze hetero is. Ook in die gevallen zal zelden het woordt biseksueel vallen. En valt het wel, dan vaak in negatieve zin.
Biseksuelen hebben last van het binaire denken in de maatschappij: het denken in elkaar uitsluitende categorieën: man/vrouw, homo/hetero. Robyn pleit ervoor om niet ‘bi’ toe te voegen als derde
vastgestelde categorie, maar seksuele identiteit te zien als een continuüm waarop ieder mens zich bevindt, ieder op zijn eigen manier. Er bestaan mensen die exclusief homoseksueel zijn of exclusief heteroseksueel. Anderen bevinden zich ergens op het gebied tussen deze uitersten in. Biseksualiteit wordt niet bepaald door iemands gedrag. Gevoelens, gedachten, fantasieën spelen ook een rol. Het is onzin dat je je pas bi mag noemen als je tegelijkertijd een relatie hebt met een man EN met een vrouw. Of erger nog: als je met een man EN met een vrouw tegelijkertijd het bed deelt. Als mensen dat soort oordelen uitspreken, denkt Robyn: “Who made you in charge of the world?!” Moeten we een pasje aanschaffen om gecertificeerde bi te worden? Met naam, foto en een handtekening van een man EN van een vrouw erop....Iemand die heteroseksueel is en single, is die niet meer hetero?
Een ander vooroordeel is het idee dat biseksualiteit een fase is, vaak wordt het gezien als overgang tussen hetero- en homoseksualiteit. Voor Robyn zelf zou dat dan een lange fase zijn: zo’n 33 jaar. Maar alles kan een fase zijn, ook heteroseksualiteit en ook homoseksualiteit. Er zijn veel biseksuelen die een periode geleefd hebben als hetero, of homo.
In rap tempo nuanceert zij vele vooroordelen. Biseksuelen promiscue? Zeker, ze bestaan. Maar kent iemand een promiscue homoseksuele man of heteroseksuele vrouw? Ongetwijfeld: “we take some of the credit, but not all of it.” Wat Robyn duidelijk maakt is dat er vaak eigenschappen toegeschreven worden aan bi’s, die niet direct verband houden met hun biseksualiteit. Eigenschappen of gedragskenmerken die net zo goed wel of niet van toepassing zijn op mensen uit andere groepen.
Hoe zorg je nou wel voor zichtbaarheid van biseksualiteit? Wees zelf open en duidelijk, zegt Robyn en
stel binaire denkbeelden ter discussie. Laat weten dat jij er bent, dat je bestaat en dat biseksualiteit bestaat. Voor Robyn zijn de verhalen, zoals in ‘Getting Bi’, van biseksuelen die vertellen over de realiteit van hun leven een mooi middel om meer kennis en beelden te geven aan het begrip biseksualiteit.
Biseksuelen zijn lastig. Ze zorgen ervoor dat de wereld niet zo simpel en eenduidig kan worden uitgelegd en gezien als velen willen. Biseksuelen verstoren het idee dat iedereen in een duidelijke categorie met daaraan gekoppelde eenduidige gedragskenmerken onder te brengen is. Biseksuelen maken de wereld ingewikkeld. Die boodschap wordt hen vaak niet in dank afgenomen. Maar helaas, zegt Robyn: de wereld en mensen zijn niet simpel, integendeel, het is gewoon allemaal heel ingewikkeld. “Delightfully complicated”, zoals ze in haar boek zegt.
Foto: Robyn Ochs tijdens haar lezing in het IHLIA op 1 augustus 2009.
